صنعت چاپ و بستهبندی تنها به جوهر و کاغذ ختم نمیشود و بخش بزرگی از کیفیت محصولات چاپی به مراحل پس از چاپ بستگی دارد. فرایند لمینت در صنعت چاپ و کاغذ، ورقههای چاپی را در برابر آسیبهای محیطی محافظت میکند و جلوهای حرفهای به آنها میبخشد.
لمینت در صنعت چاپ یعنی چه؟
برای درک بهتر این موضوع باید بدانیم لمینت لایهای پلاستیکی و نازک از جنس پلیمرهایی مانند BOPP یا PET است که روی سطح کاغذ و مقوا چسبانده میشود. این فرایند که در مراحل پس از چاپ انجام میشود، یکی از روشهای رایج لمینت چاپ است و با ایجاد یک سد حفاظتی، مقاومت سطح چاپشده را در برابر رطوبت، چربی و پارگی افزایش میدهد؛ البته میزان محافظت به نوع فیلم و روش اجرا بستگی دارد.
چرا لمینت در صنعت چاپ و کاغذ استفاده میشود؟
دلیل اصلی استفاده از لمینت در صنعت چاپ و کاغذ، افزایش دوام محصولات چاپی و محافظت از سطح آنها در برابر عوامل محیطی است. کاغذ بهتنهایی در برابر عوامل محیطی مانند نفوذ آب و سایش آسیبپذیر است. اعمال این پوشش پلاستیکی کمک میکند تا محصولات در اثر استفادههای مکرر آسیب نبینند و بعضی فیلمهای دارای محافظ UV میتوانند به کاهش محوشدن رنگها در برابر نور کمک کنند. علاوه بر این، محصولات پوششدادهشده حس لوکستر و حرفهایتری به مخاطب منتقل میکنند؛ البته باید توجه داشت که این روش ممکن است هزینه تولید را افزایش دهد.
چه محصولاتی نیاز به لمینت دارند؟
طیف وسیعی از محصولات چاپی برای افزایش طول عمر و زیبایی به روکش محافظ نیاز دارند. کارتهای ویزیت و برخی کارتهای شناسایی برای افزایش مقاومت در برابر خمشدن، سایش و فرسودگی لبهها لمینت میشوند و استفاده از مدلهایی نظیر لمینیت کارتی 125 میکرون 90*60 میتواند برای این اقلام مناسب باشد. منوهای رستوران، جلد کتابها، مجلات و جعبههای بستهبندی از دیگر اقلام رایجی هستند که با بهرهگیری از روکشهای محافظ، دوام بیشتری پیدا میکنند.
انتخاب نوع روکش برای هر محصول به شرایط استفاده و نیازهای حفاظتی آن بستگی دارد. در چاپخانههای بزرگ و برای پوششدهی پیوسته مواد چاپی، استفاده از رول لمینت کاربرد فراوانی دارد.
انواع لمینت در صنعت چاپ و کاغذ
روکشهای مورد استفاده در این صنعت بر اساس جلوه ظاهری و شیوه اجرا به دستههای گوناگون تقسیم میشوند. روکش براق با انعکاس نور بالا، کنتراست رنگها را افزایش میدهد؛ البته بازتاب شدید نور از محدودیتهای این مدل است. در مقابل، روکش مات با کاهش بازتاب نور، جلوهای رسمی به کارت ویزیت یا جلد کتاب میبخشد. روکش مخملی یا سافت تاچ بافتی شبیه به پوست هلو دارد و حس لمسی متفاوتی را برای محصولات لوکس فراهم میکند.
از نظر روش اجرا نیز دو شیوه گرم و سرد وجود دارد که روش گرم با حرارت و غلتک فعال میشود و روش سرد با استفاده از چسبهای حساس به فشار روی سطح چاپشده قرار میگیرد. همچنین برای نیازهای مختلف برشی و استفاده از ورقهای آماده، شیت لمینت گزینهای کارآمد محسوب میشود و در صنعت بستهبندی نیز لمینت کارتن برای چسباندن پوستر روی ورق کنگرهای به کار میرود.
تفاوت لمینت و سلفون
در عرف بازار چاپ، اصطلاحات گاهی به شکلهای متفاوتی به کار میروند و تفاوت دقیق میان روشها به نوع تجهیزات، جنس فیلم و کیفیت اجرا بستگی دارد. با این حال، جدول زیر مقایسهای میان کاربردها و شیوه اجرای این روشها در صنعت چاپ ارائه میدهد:
| ویژگی و معیار | لمینت | سلفونکشی |
| شیوه اجرا و تجهیزات | استفاده از فیلمهای پلیمری (همراه با گرما و چسب فعالشونده یا فشار) | اعمال لایه نازک روکش با استفاده از دستگاههای تخصصی سلفونکشی |
| نوع پوشش لبهها | بسته به روش طلقپرس و نوع پاکت، امکان پوششدهی لبهها وجود دارد. | وضعیت پوشش لبهها به روش اجرا، نوع دستگاه و نحوه برش بستگی دارد. |
| کاربرد اصلی | کارت ویزیت، منو و اسناد نیازمند محافظت فیزیکی بالا | جلد کتاب، کاتالوگ و محصولات چاپی سبک |
مزایای استفاده از لمینت در صنعت چاپ و کاغذ
لمینت در صنعت چاپ و کاغذ مزایای متعددی دارد که از میان آنها میتوان به افزایش مقاومت محصولات در برابر رطوبت، لکه و چربی اشاره کرد؛ البته میزان محافظت به نوع روکش و کیفیت اجرا بستگی دارد. این فرایند طول عمر مفید محصولات را افزایش داده و هزینههای چاپ مجدد را کاهش میدهد. هماهنگی میان لمینت و چاپ و انتخاب روکش مناسب میتواند دوام محصولات را افزایش دهد و جلوه ظاهری آنها را بهبود ببخشد؛ بااینحال، باید محدودیتهایی مانند دشواری بازیافت ترکیب پلاستیک و کاغذ را نیز در نظر گرفت.
نوع روکش باید با جنس کاغذ، شیوه مصرف و میزان محافظت موردنیاز هماهنگ باشد. برای بررسی گزینههای موجود و انتخاب محصول متناسب با نیاز خود، میتوانید به صفحه خرید لمینت سری بزنید.
نکات مهم پیش از لمینت کردن
پیش از اجرای عملیات پرسی، باید به چند نکته فنی دقت کرد. در فرایند لمینت چاپ، جوهر باید بهطور کامل خشک شده باشد تا احتمال ایجاد حباب و افت کیفیت کاهش یابد. همچنین سطح کاغذ باید عاری از گردوغبار باشد. بسته به نوع دستگاه و روش اجرا، پس از عبور مواد چاپی از غلتکها ممکن است مراحل خنکسازی و برش انجام شود. تنظیم دقیق دما و فشار در دستگاه نیز نقش مستقیمی در جلوگیری از چروکیدگی دارد.
هنگام انتخاب طلق پرس، علاوه بر ضخامت، باید به اندازه سند و سازگاری آن با دستگاه توجه کرد. برای نمونه، استفاده از محصولاتی مانند لمینیت 150 میکرون سایز A3 برای اسناد و طرحهای متناسب با این ابعاد قابل بررسی است. نکته مهم دیگر اینکه پیش از لمینت گرم اسناد رسمی، باید مقررات مرجع صادرکننده بررسی شود؛ زیرا حرارت ممکن است به سند آسیب بزند.
جمعبندی
انتخاب روش مناسب برای پوششدهی محصولات چاپی تاثیر مستقیمی بر کیفیت نهایی و دوام آنها دارد. با شناخت انواع روکشها و رعایت نکات فنی پیش از اجرا، میتوان به نتیجهای حرفهای دست یافت. برای آشنایی بیشتر با محصولات و ملزومات چاپی، به خانه کاغذ سر بزنید.




